Een overleden ouder kan ingewikkeld zijn voor de stiefouder

Hij werd enkele jaren geleden weduwnaar en wilde uiteindelijk niet alleen blijven…. Hij begon weer met daten. De kinderen waren inmiddels pubers, en hij wilde niet alleen achterblijven.

De kinderen waren in eerste instantie blij: hun vader leek weer gelukkig. Maar aan de andere kant vonden ze het ook wel lastig. Zij hadden het gevoel dat hun moeder zo maar vervangen werd.

Geen enkel kind zit te wachten op de vervanging van zijn/haar moeder:  er bestaat slechts één moeder! Tegelijk gunden zij hun vader zeker nog een gelukkige tijd met een andere vrouw. Na een rustige kennismakingsperiode trok zij bij hen in. Dat verliep in eerste instantie ook weer goed, hoewel het voor iedereen wennen was.

In huis werden gaandeweg wat dingen veranderd. Een nieuw verfje en behangetje, een nieuw bankstel en die oude stoel moest ook maar weg. Ook dat was niet gemakkelijk voor de kinderen, maar zij begrepen wel dat ook hun stiefmoeder het naar de zin moest hebben. Zij moest er ook wonen, het mocht voor haar ook als  “haar eigen huis ” voelen.

Regelmatig werden herinneringen opgehaald aan de hand van dierbare spullen van hun moeder. Deze spullen lagen in enkele lades. Dat ware dierbare momenten.

Toen een van de dochters de la open deed en de spullen van mama plotseling weg waren was het mis. Hevig verontwaardigd vroegen de kinderen waar de spullen van mama waren. De vriendin, die op dat moment ook zelf een lastig moment had antwoordde:  “die ouwe rotzooi, wat moeten we daar nu mee…”.

Vader wilde de boel sussen maar de kinderen waren wóest. Het ging wel over de spullen van hun overleden moeder…. En dat rotzooi noemen! Gelukkig konden de spullen nog gered worden van de kliko, maar ook vader was boos op zijn vriendin. Het verdriet van de kinderen sneed hem door de ziel. Hoe kon zijn vriendin zo ongevoelig zijn….

Uiteindelijk werd dat een van de redenen voor het beëindigen van de relatie. Er waren nog wat dingen voorgevallen, niet allemaal te verwijten aan de vriendin, maar de situatie werd steeds lastiger. Vader verbrak de relatie. Hij twijfelde nog of hij ooit weer een relatie wilde aangaan. Vader maakte direct een afspraak bij mij, en vroeg of ik hem wilde coachen als hij een nieuwe vriendin vond. En dat gebeurde ook. Inmiddels zijn de kinderen zélf ouders en mag ook de vriendin oma spelen.

Rouw zonder overledene

 

Als er iemand overlijdt dan wordt er gerouwd. Ook bij scheidingen en niet alleen bij de kinderen en familie is rouw een bekend fenomeen. Ook bij de ex-partners. Het verlies van gezondheid kan ook aanleiding geven tot rouw. Rouwen is bij veel meer zaken aan  de orde  dan het “gewone verlies door overlijden”.

Er wordt niet altijd bij stilgestaan dat ook in Samengestelde Gezinnen vaak sprake is van rouw. Allereerst om de mislukking van het eerste huwelijk, maar zodra de verliefdheid van de nieuwe relatie er is, wordt dát meestal snel vergeten.

Een stel waarvan de man zijn kinderen niet meer zag sinds hij een nieuwe vriendin had.  Zijn vriendin had nog kleinere kinderen en deze herinnerden hem aan zijn éigen kinderen toen die nog klein waren. Dat veroorzaakte rouw, die tussen hen in dreigde te komen staan, ondanks alle verliefdheid.

Ook heb ik eens meegemaakt dat een man die zelf geen kinderen had een relatie kreeg met een vrouw  met kinderen. Zij had geen behoefte aan nog een kind. Hij voelde een groot gemis van eigen kinderen.  Dat geeft rouw. Want een diepgevoelde wens opgeven kan ook als een groot verlies ervaren worden.

Ook gaan sommige stiefouders lichtvaardig verhuizen naar de woonplaats van de partner omdat die niet kan verhuizen i.v.m. de kinderen. Ook dit geeft vaak rouwgevoelens. Men verliest natuurlijk niet zijn vrienden en familie, maar de contacten veranderen wel. En dat geeft verlies.

Ik las een citaat op Facebook: “Rouw is de aanwezigheid van een afwezigheid”

Ongelukkige combi: stiefmoeder en pubers!

Als kinderen in de puberteit komen hebben ook gewone ouders het al lastig. Als je stiefouder bent is het vaak nog lastiger. Vooral stiefmoeders hebben vaak best problemen, maar ook stiefvaders liggen nogal eens in de clinch met de pubers van de partner.

Vaak hoor ik  stiefmoeders verzuchten:

  • Mijn stiefdochter wil persé tussen ons in zitten, als ze de kans had nam ze mijn plaats in.
  • Ik kan NIKS goed doen! Zelfs een cadeautje wordt negatief beoordeeld: het wordt gezien als omkoping…
  • Mijn stiefzoon kan heel nadrukkelijk zeggen: “dag pap!” Terwijl ik er nog geen meter vandaan sta…. Alsof ik lucht ben!
  • Als ik een welgemeend advies geef wordt er gezegd: “dat maken papa en ik wel uit!

Het gaat er niet om dat ze in een dergelijk geval nu zo’n hekel aan jou hebben… maar je positie is een lastige. In een dergelijk geval dient wel de partner in te grijpen en duidelijk maken dat jij géén lucht bent en dat jij gewaardeerd  behoort te worden. Ze hoeven niet dol op je te zijn, maar fatsoen mag je toch minstens verwachten.

Het heeft dus  niets met jou als mens te maken, dat ze zo doen….Jij bent niet onuitstaanbaar, maar de positie die jij hebt is “fout”.  Mogelijk kijken ze naar jou als een bemoeial. Hun loyaliteit naar de afwezige ouder maakt dat zij nog moeilijker doen dan gewone pubers. Als zij jou  waarderen voelen ze dat als het laten vallen van hun eigen ouder.

Bovendien:  nóg een volwassene die de puber kritisch bekijkt… daar zitten ze ook niet op te wachten.

Tips:

  1. Verwacht niet te veel maar laat niet toe dat men gaat schelden
  2. Toon begrip voor de loyaliteit
  3. Geef het kind de kans voor exclusieve aandacht van zijn vader

Rustig aan met kerst.

Betty en Mark kennen elkaar al een hele tijd, nadat Betty’s man was overleden. Zij heeft 2 kinderen van 13 en 16 jaar. Al vanaf het begin wil Betty het rustig aan doen en de kinderen hun tijd gunnen om aan Mark te wennen. Mark komt regelmatig over de vloer en dat is altijd gezellig. Onlangs maakten ze met z’n allen een uitstapje. Dit was ook heel gezellig verlopen. Het lijkt erop dat iedereen elkaar graag mag.

Betty schrikt ook des te meer van de vraag van de kinderen om Mark niet uit te nodigen met het Kerstdiner.  Ze is overdonderd en haar emoties gaan alle kanten uit. Ze vindt het erg voor Mark en zichzelf, maar bovendien is ze soms boos: wel potverdorie, mijn kinderen hoeven toch niet te bepalen hoe ik mijn kerst wil vieren!! Het andere moment beseft ze dat de kinderen moeten wennen aan Mark en wil ze niks doordrukken.

Mark reageerde aangedaan toen ze het verzoek van haar kinderen met hem besprak. Hij begreep het ook niet, hij vindt de kinderen van Betty erg leuk en ook het uitstapje was bijzonder gezellig.

Er hebben enkele uitgebreide gesprekken plaatsgevonden over allerlei overwegingen en oplossingen, maar dit kan niet in enkele zinnen worden samengevat. Dit verhaal is slechts een illustratie van de moeilijkheden waar samengestelde gezinnen (of eigenlijk “nog-niet-samengestelde-gezinnen”) mee te maken hebben.

Voelsprieten gebruiken, rustig reageren, zeker in de beginfase en niet overhaasten. Doordrukken van je eigen wensen levert een snelle oplossing voor het moment zelf, maar leidt vaak tot grote vertragingen in het verdere proces. Of erger: het loopt mis.

Betty heeft in samenspraak met Bart besloten om dit jaar af te zien van het gezamenlijke Kerstdiner, hetgeen voor Mark ook wel even slikken was. Ze hebben besloten om de tot dusver nog voorzichtige contacten tussen Mark en de kinderen te intensiveren.

Nu blijkt ook dat het verzoek van de kinderen niets te maken had met Mark en dat ze hem echt mogen, maar dat ze het lastig vinden dat de plek van hun vader ingenomen wordt door een ander.  Door dit te bespreken is het ook voor hen duidelijk geworden dat ze zich open moeten stellen voor een volgende stap.

Een mokerslag voor een topmoeder

 

Een mokerslag  voor een topmoeder

Het gaat om een samengesteld gezin waarbij beiden een kind uit een eerdere relatie hebben. Miriam heeft een goede omgangsregeling met de vader van haar kind. Patrick ziet zijn dochter slechts 1x per 2 weken. Hij wilde een 50/50 regeling, maar de moeder van zijn dochter stemde daar niet mee in. Ze zijn bijzonder gelukkig en willen er nog een kindje bij. En hoe fijn is het als dat even later ook lukt

Hun jongste kind is inmiddels 5 jr. Hierover hebben ze hoogst zelden ruzie, maar om de oudere kinderen des te meer. Patrick voelt veel betrokkenheid bij de zoon van Miriam.

Mogelijk heeft dit te maken met het feit dat hij zijn eigen dochter zo weinig ziet. Hij wil graag van betekenis zijn voor de zoon van Miriam, hoewel hij goed beseft dat hij niet zijn vader is.

Bij kritiek van Patrick op haar zoon reageert Miriam nogal  gevoelig. Deze kritiek is op haar zoon is, zoals ik het hoor, mild, vaak met een lichte kwinkslag en niet sarcastisch. De zoon reageert er prima op, zelfs nu hij in de puberteit is. Maar voor Miriam komt het aan als een mokerslag.

Het is me al opgevallen dat ze kritisch is over haar eigen functioneren. Toch duurt het even voor we gevonden hebben waar haar pijn precies zit. Uiteindelijk komen we erachter:  door haar zelfkritische houding komt de kritiek van buitenaf hard binnen.

Op mijn vraag aan Patrick of Miriam in zijn ogen een goede moeder is, antwoordt hij dat zij een tópmoeder is. Zij is geneigd om met grapjes en gekkigheden probleempjes op te lossen, en als de kinderen huilen of zeuren verandert dat meestal snel in een lach.

Het wordt stil en als ik haar aankijk komen de tranen. Zij had zich al die tijd door hem bekritiseerd gevoeld  in haar moederschap.

De verwijten over en weer stoppen, de sfeer verandert volledig.  Ze proberen niet langer elkaar vliegen af te vangen, hoeven geen gelijk meer te krijgen, luisteren beter naar elkaar.  Niet dat alles nu opgelost is, maar het begin is gemaakt.

Een half uur later hebben we concrete afspraken gemaakt voor stappen die gezet moeten worden, dingen die besproken dienen te worden. Ze gaan blij de deur uit.

 

 

Stuurmanskunst

Het vergt stuurmanskunst

 

Een nieuwe relatie betekent dat je ook bij een nieuwe familie gaat horen. Ook als je na een scheiding een samengesteld gezin vormt krijg je de familie erbij. Soms vindt de familie van de nieuwe partner jou minder leuk dan de vorige, die ze tenslotte al jaren kende.

Jouw komst in deze familie doet vaak nogal wat stof opwaaien. Soms positief (ze zijn blij met je) soms negatief (ze zijn bezorgd). Ook deze familie voert de druk in een samengesteld gezin soms aardig op, terwijl het toch al niet eenvoudig is. Het vraagt van iedereen aanpassing, begrip en vooral: communicatie!

Hoe moet men omgaan met jouw kinderen, die toch ook bij het nieuwe gezin horen. Stel dat een aardige schoonzus de kinderen van je partner uitnodigt voor een feestje, en de jouwe niet…

Misschien zijn je kinderen wel blij dat ze niet hoeven…. Misschien hadden ze ook graag naar dat feestje gewild. Misschien voel jij je achtergesteld omdat je denkt dat jouw kinderen niet meetellen.. En wie weet welke afwegingen die aardige schoonzus heeft gemaakt….

Iedereen moet een nieuw evenwicht vinden. Als de kinderen klein zijn ligt dat vaak weer anders dan bij grotere kinderen. Kinderen zijn kinderen en vooral bij kleintjes kun je niet uitleggen dat de een wel en de ander geen verjaardagscadeautje krijgt. Kortom: dat is best ingewikkeld, ook voor de familie.

Standaardoplossingen zijn er niet. Het vergt de nodige stuurmanskunst om je schip door alle woelige baren te loodsen. En niet iedereen communiceert even goed. Grootouders, die vaak bang zijn voor conflicten, willen vaak iedereen te vriend houden en eigen broers en zussen meestal ook.

De “kouwe kant” in de familie wil evenmin ruzie maar gedraagt zich vaak wel wat kritischer. Met de beste bedoelingen kunnen grote conflicten ontstaan.

Ook ligt het eraan of je je scheiding en de evt. problemen in je vorige schoonfamilie goed verwerkt hebt. Anders ben je geneigd om je vorige situatie aan de huidige te koppelen en dan lopen spanningen ook verder op.

Wie misbruikt er nou eigenlijk wie???

Soms krijg ik mensen binnen waarvan ik eigenlijk al meteen zie dat het bijna niet goed kán gaan. Dit stel leek vader en dochter en moesten partners voorstellen. De vriendin, Rowena die zelf niet veel ouder was dan de kinderen van haar partner moest de rol van “stiefmoeder” vervullen. Vader René trok regelmatig openlijk partij voor zijn kinderen en zijn ex-vrouw, ten nadele van Rowena.

 

De moeder van de kids van René deed onlangs het voorstel om “het nog eens samen te proberen” en hij stemde daar ook weer direct mee in, waarmee hij de relatie met Rowena dus direct overboord gooide. Toen bleek dat zijn ex-vrouw het niet zo meende met haar voorstel en dat dus niet doorging mocht Rowena weer komen opdraven. Rowena leek goed  te kunnen leven met de 2e plaats, maar moest toch voelen dat René niet echt voor haar koos. Toch bleef ze bij hem.

Misbruikt

Uitspraken als “Mijn kinderen staan op de eerste plaats… als ze jou niet mogen, dan houdt onze relatie op!” waren aan de orde van de dag. De kids chanteerden Rowena ook: Rowena  ging alles doen om bij de kinderen in de smaak te vallen. Geld lenen? Oké, ook zonder vader hierover in te lichten. Later voelde ze zich misbruikt en werd ze boos.

 

Toen ik wat probeerde uit te leggen over de lastige positie en rol die iedereen heeft, was René onverbiddelijk: hij was niet van plan om telkens na te gaan denken over de lastige positie van Rowena….het was slikken of stikken voor haar.

 

Tijdens het gesprek zat Rowena steeds in tranen. Ik had met het meisje te doen. Ze was duidelijk te jong voor zo’n zware taak, maar ook niet opgewassen tegen deze volwassen man. Rowena leunde financieel op René, René had een leuke jonge meid waarmee hij kon pronken en de kinderen chanteerden Rowena. Alles leek van onderling misbruik aan elkaar te hangen.

 

Rowena liet over zich lopen, en durfde hem blijkbaar niet te dwingen een keus te maken. Ik had Rowena graag wat meer stevigheid toegewenst. Maar zij leek vooral angstig: als hij haar maar niet in de steek liet! Treurig om aan zo’n man te blijven hangen…….

 

Het lijkt allemaal niet zo moeilijk…

Anita’s  kinderen kunnen heel gemakkelijk naar hun vader toe en de gemaakte afspraken worden heel soepel gehanteerd. Daarom is het nooit tevoren te zeggen wie er van haar kinderen wel/niet thuis zijn. Anita vindt dat geen probleem. Ben heeft daar weer wat meer moeite mee. Hij zou wel eens een weekend weg willen met Anita. Ieder hebben ze hun eigen kinderen, het lijkt niet zo moeilijk…

Anita bemerkt (tot haar grote schaamte) dat ze soms gevoelens van jaloezie heeft t.a.v. de kinderen van Ben. Die zitten naast hem, stoeien en spelen met hem en krijgen alle aandacht.

Waarom moet het altijd zo moeilijk… ?

Ze heeft daar een keer iets over gezegd, maar hij vond dat ze niet zo “jaloers moest doen”. Het ging toch maar om een enkele keer!!

Ze heeft daarna maar niks meer gezegd, maar zo langzamerhand begint haar ergernis steeds verder op te lopen. Vooral Ben’s dochter kan hem soms zó met haar vrouwelijke charmes inpakken dat Ben gemaakte afspraken met Anita totaal vergeet. En dan krijgen ze ruzie.

Anita beseft dat hij zijn kinderen niet elke week ziet en zich dus verheugt op een weekend met de kids…

 

Het bagatelliseren van de gevoelens (jaloezie) van Anita door Ben is vanuit zijn perspectief begrijpelijk, maar gevoelens zijn er om serieus genomen te worden…. Hij verheugt zich op de komst van zijn kinderen, van Anita wordt verwacht dat zij de 2e plek inneemt.

 

In het gesprek hierover zegt Ben: “ja, maar ik heb toch ook steeds de 2e plek?? Jouw kinderen zijn er altijd!”. Hij heeft zeker een punt. Juist dit soort gevoelens van elkaar begrijpen, hier aandacht voor hebben, maakt dat je elkaar en jezelf begrijpt in je kwetsbaarheid. Achteraf bleek Ben zich ook te storen aan de continue 2e plaats die hij innam in zijn samengesteld gezin. Maar nu het gesprek hierover goed op gang is gekomen gaat het een stuk beter.

Verschil van perspectief

 

Vanuit het perspectief van de een kan alles er anders uitzien.

Geen stiefgezin voor mijn kind

Michel had een lastige jeugd gehad. Zijn ouders waren gescheiden en hij als enig kind moest maar dealen met de stiefouders…. De scheiding vond hij al erg, maar zijn positie als stiefkind vond hij nog moeilijker. Zijn moeder had al snel een andere vriend en zijn vader een vriendin.

Bij zijn vader voelde hij zich het minst op zijn gemak. De vriendin van vader, Marieke, volgde Michel met haar ogen in alle stappen die hij zette. De vriendin van zijn vader was geen kinderen gewend en kookte soms vreemde buitenlandse gerechten, die hij niet kende.

Michel had geprobeerd met zijn vader te praten, maar hij merkte dat dit lastig was voor papa, dus dat deed hij maar niet meer….  Als hij uit school kwam, en papa nog niet thuis was, treuzelde hij wel eens bij het naar binnen gaan. Marieke reageerde soms tamelijk fel. Ze kon heel boos kijken, maar ook heel vriendelijk zijn.  Michel wist nooit hoe het zat, of het misschien aan hem lag als ze boos keek.

Moeder’s vriend was meestal wel aardig, en hij woonde vooral bij zijn moeder. Maar als de dochters van stiefvader kwamen (3 meisjes, allemaal ouder dan hij) dan voelde hij zich zó  als klein jochie behandeld. Ze liepen om beurten te moederen. Gelukkig waren ze er niet zo vaak. Hij was ook altijd weer opgelucht als ze weggingen. Hij had gehoopt dit soort dingen zijn kind te kunnen besparen.

Michel, nu 37 jaar, heeft een zoontje van bijna 9 jaar en zit midden in de afwikkeling van een scheiding. Moeder heeft een ander, die zich met zijn kind begint te bemoeien. Dit roept oude herinneringen op. Daarom had Michel met mij een gesprek over hoe hij kon voorkomen dat zijn zoon zich net zo eenzaam zou voelen als hij zich in zijn jeugd gevoeld had. Want nog steeds had hij af en toe last van zijn verleden.

De moeder stemde in om hier samen over te praten. Bij enkele lastiger kwesties hebben moeder en haar vriend ook contact met mij gezocht en hebben ze de problemen goed kunnen oplossen.

 

stief gezin

Je bent ook de vader van míjn kinderen !

Peter had met zijn tweede partner twee kinderen gekregen. Zijn eerste vrouw, Mirjam, had even moeten slikken toen haar kinderen thuis kwamen met de mededeling dat zijn nieuwe vrouw zwanger was. Wat Mirjam wel stak was, dat Peter nu ineens wél de “ideale papa” uithing. Ineens kon hij mee naar sportclubs van de kinderen, ging hij mee naar ouderavonden. En als klap op de vuurpijl: de papadag!

Peter had in zijn huwelijk met Mirjam alle zorg van mijn kinderen aan haar overgelaten. Zijn werk ging voor, zijn hobby’s gingen voor, zijn familie ging soms ook nog voor. Mirjam had zelf niet zo’n last van de scheiding en na verloop van tijd ging het ook met de kinderen weer redelijk goed. De omgangsregeling liep weliswaar niet geweldig, papa gaf de voorkeur aan zijn nieuwe partner.

De vader van mijn kinderen niet uit staan.

Mirjam kon het niet uitstaan hoe hij opging in zijn vaderschap, terwijl zijn kinderen met Mirjam zelden aandacht van hem gekregen hadden. Een van haar kinderen had destijds ooit gezegd: “papa vindt ons niet belangrijk…. hij heeft nooit tijd…”. Het had haar hart bijna gebroken.

Vaders die nog te jong zijn kunnen niet altijd de verantwoordelijkheid aan van het hebben van een gezin. Zij moeten een zekere volwassenheid bereikt hebben om hun kinderen te geven waar ze recht op hebben. Soms worden deze mannen later in de 2e relatie een veel betere vader.

Hoewel Mirjam dit begrijpt, is zij toch boos: hij was ook vader van háár kinderen. Ze heeft daarom enkele gesprekken met mij zodat ze haar boosheid los kan laten. Want ze heeft ook gemerkt, dat zelfs nu haar kinderen volwassen zijn, ze het toch niet verdragen als ze iets negatiefs over hun vader zegt.

 

Gastblog

1 2 3